UMCG betrokken bij onderzoek naar link tussen bestrijdingsmiddelen en Parkinson

25-08-2026 BALK – “In een onderzoek van circa 10 jaar geleden is gebleken dat bij de hoogste mate van blootstelling aan een combinatie van verschillende middelen het risico op Parkinson met circa 50% stijgt”, zegt neuroloog Teus van Laar van het UMCG. “Normaal gesproken is de gemiddelde kans om de ziekte te krijgen ongeveer 1%. Die kans stijgt door blootstelling naar 1,5%. Dat klinkt weinig, maar op een hele bevolking is dat een significante stijging.”

“Eerder onderzoek richtte zich vooral op algemene statistieken. Dat was epidemiologisch onderzoek”, zegt Van Laar. “Wat we nu gaan doen, is mensen die net de diagnose hebben gekregen vergelijken met een controlegroep. We onderzoeken aan welke stoffen ze zijn blootgesteld via vragenlijsten, maar ook met bloed-, ontlastings- en speekselonderzoek en polsbandjes die stofconcentraties meten. Zo kijken we echt naar de directe relatie.”

“Dat onderzoek is ingewikkeld, want de praktijk is complex. Er is eigenlijk niemand die aan slechts één middel wordt blootgesteld”, benadrukt Van Laar. “We willen beter begrijpen waarom de ene persoon wel Parkinson ontwikkelt en de andere niet. De focus ligt daarbij niet uitsluitend op gewasbescherming. We kijken naar allerlei omgevingsfactoren zoals zware metalen, luchtverontreiniging, bodemverontreiniging en organische oplosmiddelen. Ernstige luchtverontreiniging geeft bijvoorbeeld 25% meer kans op Parkinson.”

“Daarnaast beïnvloeden ook persoonlijke factoren de uitkomst. Een deel van het risico hangt samen met leefstijl. Als je gezond eet en leeft, heb je sowieso minder kans om zo’n aandoening te krijgen. Je moet al die factoren dus goed in samenhang bekijken om geen voorbarige conclusies te trekken”, stelt Van Laar. Het onderzoek vergt daardoor tijd. Onderzoekers trekken twee jaar uit voor het werven van deelnemers en volgen hen daarna nog drie jaar.