Jaarrapportage 2025 over het Nationaal Strategisch Plan

19-05-2026 BALK – Minister van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur heeft de Jaarrapportage 2025 over het Nationaal Strategisch Plan voor de jaren 2023-2027 van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) naar de Tweede Kamer gestuurd. Over de uitvoering van het Nationaal Strategisch Plan moet elk jaar verantwoording worden afgelegd aan de Europese Commissie.

De deelname aan het GLB bleef in 2025 hoog. Ook de eco-regeling is opnieuw breed benut. Relatief meer deelnemers kozen voor het hogere ambitieniveau ‘Goud’. Dat laat zien dat boeren bereid en in staat zijn om extra stappen in verduurzaming te zetten, als een regeling werkbaar en aantrekkelijk is. De omslag van algemene steun naar gerichte maatschappelijke prestaties in de praktijk krijgt daarmee steeds beter vorm.

Ook op andere onderdelen is in 2025 voortgang geboekt. Alle maatregelen uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) zijn nu tenminste één keer opengesteld, zoals productieve investeringen, samenwerking, gebiedsgerichte ontwikkeling, kennis en generatievernieuwing. Bij een flink aantal regelingen was de belangstelling groter dan het beschikbare budget.

De eerste ELFPO-projecten ontvingen in 2025 deel- of eindbetalingen. Daardoor worden de eerste effecten van meerjarige projecten nu zichtbaar in de resultaatindicatoren. Investeringen landen steeds vaker daadwerkelijk op het erf, in samenwerkingsprojecten en in gebiedsprocessen. Tegelijk blijkt dat de uitvoering tijd kost en soms weerbarstig is. Resultaten zijn niet altijd direct zichtbaar, omdat er vaak tijd zit tussen openstelling, uitvoering en betaling. Ook tellen voorschotten nog niet altijd mee in de resultaatindicatoren.

Daarnaast hadden het natte najaar van 2023, het natte voorjaar van 2024 en de uitbraak van blauwtong invloed op de uitvoerbaarheid van sommige eco-activiteiten. In enkele provincies zorgen knelpunten rond milieu- en natuurvergunningen bovendien voor vertraging bij investeringsprojecten. Dat vraagt om een zorgvuldige duiding van de cijfers, maar doet niets af aan het feit dat de uitvoering in de praktijk doorgaat.

Per saldo noemt het ministerie het beeld van 2025 een positief en bemoedigend. Het Nationaal Strategisch Plan bewijst steeds duidelijker zijn waarde als instrument dat Europese en nationale doelen verbindt aan concrete uitvoering in de praktijk. De deelname blijft hoog, de uitvoering wordt breder en de eerste resultaten van meerjarige projecten worden zichtbaar. De lessen uit 2025 bieden daarmee een stevige basis voor verdere verbetering in 2026 en voor de voorbereiding van het nieuwe plan voor de periode 2027–2031.

Meer details zijn te vinden in te rapport ‘Jaarverslag 2025 Annual Performance Report – Van ambitie naar zichtbaar resultaat‘.