Flinke emissiereductie is mogelijk maar kost melkveehouderij veel geld

03-07-2026 BALK – Uit de nieuwe scenariostudie ‘Melken met Perspectief!?’ vblijkt dat melkveebedrijven hun emissies sterk kunnen verlagen, maar dat dit gepaard gaat met forse maatregelen en financiële consequenties heeft. Hiermee kunnen de beleidsdoelstellingen van het kabinet voor 2030 en 2035 op het gebied van klimaat, stikstof, waterkwaliteit en natuur binnen bereik komen.

Door recent beleid dalen op sectorniveau de totale ammoniakuitstoot en het gemiddelde stikstofbodemoverschot al met circa 32%, en de gemiddelde CO2-voetafdruk met 13% tussen 2022 en 2030. Deze daling komt onder meer door het vervallen van de derogatie, lagere gebruiksnormen voor stikstof in ‘nutriënt verontreinigde’-gebieden, een kleinere veestapel en een lager ruw-eiwitgehalte in het rantsoen.

Voor verdere emissiereductie kunnen aanvullende maatregelen worden getroffen. De onderzoekers verkenden daarvoor twee contrasterende ontwikkelrichtingen: een intensievere, technologiegedreven aanpak en een extensievere, meer natuurinclusieve aanpak. In de analyse zijn verschillende typen bedrijven meegenomen, waarbij de maatregelen zijn afgestemd op mogelijkheden binnen het bedrijfstype. Het blijkt dat extra emissiereducties mogelijk zijn: de ammoniakuitstoot kan verder dalen tot bijna de helft van het niveau in 2022, en de methaanemissie neemt met ongeveer een kwart af.

De twee strategieën verschillen echter sterk in andere effecten. Inzet op hogere productie en technologische innovaties leidt tot flinke emissiereducties en efficiënt landgebruik per kilo melk, maar ook tot minder weidegang, minder blijvend grasland en een lager aandeel voer van eigen land. De extensieve aanpak gaat gepaard met een lagere productie en minder intensief grondgebruik met meer beheerareaal. Dit pakt juist gunstig uit voor weidegang, blijvend grasland, areaal natuurbeheer en zelfvoorzienendheid, maar vraagt meer grond per kilogram melk en gaat gepaard met een lagere melkproductie. 

Welke richting ook wordt gekozen, beide scenario’s hebben een duidelijk prijskaartje. De arbeidsopbrengst van bedrijven kan met tienduizenden euro’s per jaar dalen, en dit komt nog bovenop de kosten van beleidsmaatregelen tussen 2022 en 2030. Op sectorniveau loopt dit op tot honderden miljoenen euro’s minder opbrengst. Daarmee benadrukken de onderzoekers dat forse emissiereductie alleen haalbaar is met passende verdienmodellen en ondersteuning. 

Volgens de onderzoekers ligt de meest realistische route in een combinatie van ontwikkelrichtingen. In gemengde scenario’s, worden sterke emissiereducties gecombineerd met behoud van belangrijke waarden zoals weidegang, natuurbeheer en een zeker productieniveau. Deze balans lijkt essentieel om zowel milieuresultaten te verbeteren als ongewenste neveneffecten te beperken.