Meer antibioticaresistentie in Nederland

19-11-2026 BALK – Ook in Nederland worden bacteriën langzaam maar zeker vaker ongevoelig voor antibiotica. Dat blijkt uit het nieuwe rapport NethMap One Health 2026. In dit rapport staat hoeveel antibiotica mensen in Nederland gebruiken, hoeveel er in de veehouderij wordt ingezet en hoe vaak bacteriën resistent zijn. De toename van resistentie is een zorgelijke ontwikkeling.

De stijging van het aantal ongevoelige bacteriën is in heel Europa te zien. Vergeleken met andere landen is antibioticaresistentie in Nederland nog steeds laag. Toch zijn ook in Nederland steeds meer bacteriën niet meer te behandelen met veelgebruikte antibiotica. Het gaat om bacteriën die ernstige infecties kunnen veroorzaken, zoals bloedvergiftiging. Maar het gaat ook om ziektes die vaker voorkomen, zoals een blaasontsteking. Door de stijging is de kans groter dat mensen een infectie krijgen met een resistente bacterie.

Doordat meer soorten antibiotica minder goed werken, moeten artsen vaker kiezen voor soorten antibiotica die eigenlijk een laatste redmiddel zijn. Deze laatste-keus-antibiotica zijn hard nodig voor zeer zieke en kwetsbare patiënten. Als deze soorten antibiotica vaker worden gebruikt, kunnen bacteriën ook daar ongevoelig voor worden. Dan zijn er in de toekomst steeds minder behandelmogelijkheden over.

Door huisartsen en in ziekenhuizen en verpleeghuizen werden in 2025 ongeveer evenveel antibiotica voorgeschreven als in 2024. Tussen ziekenhuizen, verpleeghuizen en huisartsen zijn onderling grote verschillen. In de veehouderij is het gebruik van antibiotica sinds 2009 sterk gedaald en de laatste jaren blijft dit laag. De resistentie bij dieren is al een aantal jaar stabiel.

Het RIVM stelt dat het belangrijk is dat Nederland beter zicht krijgt op welke groepen patiënten vaker resistente bacteriën bij zich dragen. Deze informatie helpt om mensen met ernstige infecties sneller de juiste behandeling te kunnen geven. Ook helpt dit voorkomen dat resistente bacteriën zich verspreiden onder kwetsbare mensen, bijvoorbeeld in een ziekenhuis of verpleeghuis. Naast onderzoek naar risicogroepen is het belangrijk dat:

  • Artsen en dierenartsen antibiotica voorschrijven volgens de richtlijnen.
  • Voortdurend gekeken wordt of de richtlijnen voor antibioticabehandeling moeten worden aangepast om juist gebruik van antibiotica te stimuleren.
  • Mensen in en buiten de zorg zich houden aan hygiëneadviezen, zoals handen wassen. Dit is nodig om te voorkomen dat resistente bacteriën zich verspreiden.

Het rapport ‘NethMap One Health 2026‘ is te vinden op de website van het RIVM.