Provincies zien perspectief voor uitwerking van stikstofpakket

07-11-2026 BALK – Boeren, bouwondernemingen en andere ondernemers die al jaren wachten op een vergunning krijgen met het stikstofpakket van minister Van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur meer perspectief. Dat zegt de samenwerkingsorganisatie van de provincies IPO in een eerste reactie op de brief die de minister op 3 november naar de Tweede Kamer heeft gezonden.

Het kabinet legt een forse opgave bij de provincies neer. Om die verantwoordelijkheid op zich te nemen, moeten de regels wel werken in de praktijk, moet het geld er zijn en voldoende capaciteit om het te kunnen doen, stelt het IPO. Eerder presenteerden de provincies de bouwstenen in samenwerking met maatschappelijke partners. En gingen veel provincies ook zelf aan de slag met hun eigen plannen. Het kabinet heeft veel overgenomen uit de bouwstenen.

Provincies krijgen in de zones ruimte voor maatwerk. Zo sluit landelijk beleid beter aan op wat er in een gebied speelt. Ook vinden provincies het belangrijk dat de rekenkundige ondergrens in juli 2027 wordt ingevoerd. Daarmee blokkeert een heel kleine hoeveelheid stikstofneerslag niet langer een vergunning. Ook voor veel PAS-melders en interimmers die nu klem zitten, is dat goed nieuws.

In dezelfde gebieden komt veel tegelijk samen: extensiveren, innoveren, natuur herstellen, minder dieren en nieuwe eisen aan grondgebondenheid. Die laatste zet het Rijk in voor schoner water, niet voor stikstof. Dit landt bij dezelfde boeren. Het is die combinatie die provincies zorgen baart. Daarom hebben provincies met het kabinet afgesproken dat nieuwe regels vooraf worden getoetst.

Provincies gaan graag in op de uitnodiging om de regels samen verder uit te werken. Ze letten daarbij vooral op wat de regels samen doen in een zone, en op de verschillen tussen gebieden. Maar kijken daarbij ook naar de beschikbaarheid van menskracht om het uit te voeren. Zonder natuurherstel en goed natuurbeheer komt Nederland niet van het stikstofslot. Toch is nog niet duidelijk hoeveel geld daarvoor is in de jaren 2028 tot 2035. Dat maakt de hele aanpak van het Rijk kwetsbaar.

Er is vooral aandacht voor de agrarische sector in deze aanpak. Het is van belang dat alle sectoren meedoen om Nederland weer van het slot te halen, stelt het IPO. De minister schrijft dat Rijk, provincies, boeren en natuurbeheerders allemaal verantwoordelijk zijn. En dat niemand zijn deel op een ander mag afschuiven. Die zin nemen provincies mee naar de uitwerking.