Hoofdlijnenbrief over uitvoeringswet Natuurherstelverordening

28-08-2026 BALK – Minister Van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur heeft een hoofdlijnenbrief over het voorgenomen wetsvoorstel ter uitvoering van de Natuurherstelverordening naar de Tweede Kamer gezonden. Daarbij meldt hij tevens dat op 25 augustus het Ontwerp-Natuurplan is ingediend bij de Europese Commissie. De minister heeft als bijlage bij zijn brief een geredigeerde en opgemaakte versie van het Ontwerp-Natuurplan meegezonden ten behoeve van de publieksconsultatie die dit najaar start. 

Het wetsvoorstel waarmee de Nederlandse implementatie van de Europese Natuurherstelverordening wordt geregeld wordt naar verwachting de eerste helft van 2027 bij de Tweede Kamer ingediend. Van Essen wil het wetsvoorstel in december ter advisering aan de Raad van State voorleggen. 

De minister stelt dat Nederland kiest voor een zo lastenluw mogelijke uitvoering van de Europese verordening, zonder nationale koppen. Voor de relevante indicatoren stelt Nederland uiterlijk in 2030 een bevredigend niveau vast, op basis van de meest recente wetenschappelijke inzichten, in een open proces met betrokken partijen en met gebruik van de door de Europese Commissie vast te stellen richtinggevende kaders. Deze kaders worden eind 2028 verwacht.

De Natuurherstelverordening biedt een specifieke uitzondering voor nationale Defensie en hernieuwbare energie en houdt rekening met bepaalde overmachtssituaties door natuurrampen, onvermijdelijke transformaties door klimaatverandering, dwingende redenen van groot openbaar belang en negatieve effecten van handelen of nalaten van derde landen, waarvoor lidstaten niet verantwoordelijk kunnen worden gehouden.

De uitwerking van de keuzeruimte vindt plaats in het Natuurplan. Ook de maatregelen die vanuit de Taskforce Landbouw Stikstof en Natuur zijn voorgesteld zullen deel uitmaken van het Natuurplan.

Uitvoering geven aan de Natuurherstelverordening vraagt om aanpassingen in de Omgevingswet en de daarop gebaseerde lagere regelgeving, in het bijzonder het Besluit kwaliteit leefomgeving en het Omgevingsbesluit. De aanpassingen zijn nodig om taken, bevoegdheden en instrumenten van overheden aan te scherpen en uit te breiden. De beoogde wijzigingen van de Omgevingswet richten zich op de volgende onderdelen:

  • actualiseren en concretiseren van taken van de provincies en het Rijk op het gebied van natuur waar nodig voor de uitvoering van de Natuurherstelverordening;
  • aanvullen van enkele grondslagen voor bevoegdheden en instrumenten om deze taken uit te voeren;
  • opname van het Natuurplan als verplicht programma;
  • aanvullen van de wettelijke bases voor de bestaande gebiedsbeschermingsregimes zoals het Natuurnetwerk Nederland en bijzondere nationale natuurgebieden om deze beter bruikbaar te maken voor de Natuurherstelverordening;
  • aanvullen van grondslagen voor regels die kunnen worden gesteld in lagere wetgeving over het Natuurplan, activiteiten, monitoring, gegevensverzameling en rapportages.

Het Ontwerp-Natuurplan 2026 is te vinden op de website van de Rijksoverheid.