Gemiddelde fijnstof concentratie daalt nog steeds

02-07-2026 BALK – De Europese jaargemiddelde grenswaarde voor fijnstof is sinds 1998 niet meer overschreden op de meetsations in Nederland en de Europese daggemiddelde grenswaarde sinds 2011 niet meer. Modelberekeningen geven aan dat er lokaal nog wel overschrijdingen kunnen voorkomen

De gemiddelde concentratie fijnstof (PM10) in Nederland neemt al jaren af. Deze daling komt vooral door emissiebeperkende maatregelen bij verkeer, industrie en de energiesector. Om inzicht te krijgen in de fijnstof concentraties in Nederland worden naast metingen ook modelberekeningen gebruikt. Zo kunnen concentraties berekend worden voor plekken waarvoor geen metingen beschikbaar zijn.

In het noorden van Nederland, in het Zuid-Limburg en in Zeeland zijn de waarden lager dan in de rest van Nederland. De hogere bijdrage van buurlanden, de bijdrage van lokale bronnen zoals industrie en intensieve veehouderij en het grotere aandeel van secundair fijnstof in de lucht zorgen voor hogere concentraties fijnstof in het zuiden en het oosten van Nederland. Secundair fijnstof is fijnstof dat in de lucht wordt gevormd uit bijvoorbeeld ammoniak, vluchtige organische stoffen en stikstofoxiden.

De modelberekeningen wijzen uit dat de fijnstof concentraties in het overgrote deel van Nederland onder de Europese normen blijven. In de regio IJmond en Maasvlakte komen er wel overschrijdingen van deze afgeleide norm voor.

In het kader van de Monitoring Luchtkwaliteit is de bijdrage van het wegverkeer en veehouderijen boven op de achtergrondconcentratie berekend. De meest recente gedetailleerde landsdekkende berekeningen zijn gemaakt over 2024. Volgens de berekeningen langs drukke straten zijn in 2024 de jaargemiddelde concentraties in elke Nederlandse provincie onder de huidige jaargemiddelde PM10 -grenswaarde gebleven. Nabij veehouderijen is in 2024 op 8 locaties in 5 gemeenten de jaargemiddelde PM10 -grenswaarde overschreden.