LTO signaleert nog knelpunten in richtlijn tegen oneerlijke handelspraktijken

10-03-2026 BALK – De Europese Commissie werkt aan een herziening van de richtlijn tegen oneerlijke handelspraktijken in de voedselketen. In dat kader organiseerde Europees Commissaris Hansen afgelopen van Landbouw op vrijdag 6 maart een dialoog met vertegenwoordigers uit verschillende lidstaten. Tijdens de bijeenkomst bracht LTO verschillende knelpunten onder de aandacht die akkerbouwers in de praktijk ervaren.

Hoewel de Europese richtlijn een belangrijke stap is geweest om oneerlijke handelspraktijken tegen te gaan, blijkt uit de praktijk dat er nog steeds situaties voorkomen waarin boeren en tuinders een zwakke positie hebben in contractonderhandelingen, constateert LTO.

In bepaalde sectoren, zoals de frietaardappelsector, worden producten wel gecontracteerd, maar wordt de uiteindelijke prijs pas tijdens het seizoen of zelfs achteraf bepaald. Bij een eenzijdige bekendmaking achteraf hebben telers vaak geen reële onderhandelingspositie meer. LTO pleit ervoor dat, wanneer een prijs niet vooraf vastligt, de uiteindelijke prijs altijd tot stand moet komen via overleg met de teler of producentenorganisatie en niet eenzijdig door de afnemer kan worden vastgesteld.

Hoewel de richtlijn eenzijdige contractwijzigingen verbiedt, zien telers dat dit verbod soms wordt omzeild. Als voorbeeld werd de recente casus uit de aardappelsector genoemd, waarbij telers na de oogst werden gevraagd akkoord te gaan met strengere kwaliteitskortingen. LTO vindt dat de richtlijn nadrukkelijker moet vermelden dat contractwijzigingen niet onder druk of met dreiging van negatieve gevolgen mogen plaatsvinden en dat kwaliteitseisen niet achteraf kunnen worden aangescherpt nadat de oogst al heeft plaatsgevonden.

Door strengere regelgeving en het wegvallen van bepaalde gewasbeschermingsmiddelen nemen risico’s in de teelt toe. Tegelijkertijd blijven afnemers vaak dezelfde cosmetische kwaliteitseisen hanteren, of worden deze zelfs aangescherpt wanneer het aanbod groot is. LTO vindt dat contracten meer aandacht moeten besteden aan het delen van risico’s in de keten, bijvoorbeeld door flexibiliteit in kwaliteitsnormen of afspraken over hoe wordt omgegaan met teeltrisico’s door extreme weersomstandigheden of veranderingen in middelenpakket. 

LTO wees daarnaast op verschillen in de manier waarop lidstaten de richtlijn interpreteren en handhaven en pleit voor een harmonsatie in definities, implementatie en handhaving ter bevordering van een gelijk speelveld in de Europese interne markt. Ook stelt de organisatie vast dat het kennisniveau van landbouwmarkten bij de toezichthouder tekort schiet. 

Zo stuurt in de land- en tuinbouw de afnemer vaak een ‘afrekening’ naar de leverancier in plaats van dat de leverancier een rekening stuurt. Dit verhindert snelle en adequate behandeling van klachten, en de uitspraak valt daardoor nogal eens in het voordeel uit van de grote afnemer. Dit terwijl de wetgeving bedoeld is om de kleine leverancier te beschermen tegen de macht van de grote afnemer.